Events

Каждый человек, подвергшийся репрессии, должен быть реабилитирован - доктор исторических наук

5/31/2021

Профессор Казахского национального университета имени аль-Фараби, доктор исторических наук Сауле Жакишева является членом рабочей группы по реабилитации баев, кулаков, середняков и крестьян-шаруа Государственной комиссии по полной реабилитации жертв политических репрессий в Казахстане.

Корреспонденту МИА «Казинформ» профессор рассказала о важности проводимой сегодня изыскательской и научно-исследовательской работы. Госкомиссия, сформированная в соответствии с Указом Президента РК от 24 ноября 2020 года, включает 11 рабочих групп, которые в настоящий момент занимаются изучением документов как рассекреченных, так и закрытых архивных фондов страны и сопредельных государств для изучения специфики и особенностей политических репрессий в Казахстане. В задачу ученых входит подготовка заключений и рекомендаций по реабилитации жертв политических репрессий, расстрелянных без суда и следствия в ходе подавления восстаний против режима, жертв насильственной коллективизации, заготовительных и других политических кампаний большевистско-сталинской власти в отношении крестьянства, беженцев, вынужденных покинуть пределы Казахстана в 1916-1930 годах в результате карательных акций и голода, военнопленных казахстанцев, оказавшихся в 1939-1945 годах в фашистском плену, узников ГУЛАГа, лиц, депортированных в Казахстан с 1937 по 1944 годы, а также лиц, подвергнутых государственному преследованию и репрессиям за идеи независимости и территориальной целостности страны. «Наша рабочая группа занимается вопросами восстановления исторической справедливости в отношении репрессированных баев, кулаков и представителей других слоев сельского населения республики. Главной задачей мы видим выявление поименно всех (владельцев хозяйств и членов их семей), кто подвергся административным арестам, лишению избирательных прав, конфискации имущества и скота, выселению с мест постоянного проживания в другие регионы республики и СССР. Это очень серьезная и скрупулезная работа в различных архивных фондах со следственными делами репрессированных сельчан. Членам рабочей группы предоставлена возможность работать с любым затребованным материалом государственных архивов республики и архивов КНБ, МВД, Генеральной прокуратуры и других силовых ведомств», - рассказала Сауле Жакишева. С 27 августа 1928 года согласно Декрету о конфискации байских хозяйств было репрессировано, по официальным данным, 696 хозяйств так называемых баев-«полуфеодалов». «Казахских баев репрессировали по двум статьям Декрета, как крупных скотоводов (первая группа) и потомков привилегированных слоев казахского аула (вторая группа), в которую входили потомки ханских и султанских родов, бывшие несменяемые волостные управители, особо отличившихся у царской администрации. Проведенный математико-статистический анализ в проблемно-ориентированной базе данных сведений личных следственных дел баев, отложившихся в Центральном госархиве РК, позволит выявить более точную информацию о количестве конфискованных хозяйств. Во-первых, было конфискованы и выселены 1054 хозяйства численностью более 7,5 тысячи человек; во-вторых, наряду с богатыми (51,42%) и зажиточными хозяйствами (37,15%) конфискации были подвергнуты относительно маломощные хозяйства (11,43%). Их присутствие в числе репрессированных было связано с социальным происхождением их владельцев и, по мнению властей, высокой степенью социальной опасности для порядка управления», - отметила профессор. По ее словам, важной характеристикой социального облика баев представляется «неаристократическое» происхождение 1/3 от общего числа репрессированных из бедняцких слоев. 46% байских хозяйств были состоятельными еще в дореволюционный период, остальная часть, более половины, являлись так называемыми «выдвиженцами из эпохи НЭПа», главным образом, из верхушки середняцкого слоя. «По опубликованной недавно монографии «Элиминация байских хозяйств в Казахстане на рубеже 20-30-х годов ХХ века», в ходе массовой кампании 1928 года репрессиям подверглись в основном представители элитных слоев казахского аула, образованных, авторитетных, а, «следовательно, наиболее опасных антисоветски настроенных людей» (фраза, отмеченная в письме Голощекину и Исаеву о депутате I российской Государственной Думы Алпысбае Кальменеве). Причем комплексный анализ выявил тенденцию сознательного обречения выселенных семей на голодное существование, а в случае больших незаконно объединенных семей - на физическое вымирание. Об этом свидетельствуют данные о выделенной трудовой норме для каждого хозяйства, которой едва хватало для пропитания. Кроме того, в результате переселения этапом на новое место жительства в осенне-зимний период вопрос выживания стариков и малолетних детей выглядел весьма проблематично» - сказала спикер. Профессор пояснила, что эта ликвидация байства и кулачества как класса приобрела массовый характер после завершения конфискации байских хозяйств 1928 года и продлилась до 1933 года. В связи с этим рабочей группе предстоит продолжительная работа по пофамильному выявлению всех репрессированных баев, кулаков, середняков и рядовых шаруа, задействованных в аграрной сфере республики, для реабилитации и снятия позорного ярлыка «врага народа». «Деятельность рабочих групп Государственной комиссии будет продолжаться еще два-три года, и задача членов этих групп - восстановить историческую справедливость, ту правду, которую мы, профессиональные историки, сейчас собираем по крупицам в архивных документах. Каждый человек, который подвергся противоправной, незаконной репрессии, должен быть реабилитирован», - подытожила она.

Read more >>

Master class of the Eurasian School of Young Scientists in Yekaterinburg

5/21/2021

Ural Federal University, together with Al-Farabi Kazakh National University and Kurgan State University, held the first stage of the Eurasian School of Young Scientists on the basis of the Ural Humanitarian Institute. The head of the workshop of the Eurasian School, Doctor of Historical Sciences, Professor S. A. Zhakisheva held a master class on "Mass historical sources and their analytical processing in problem-oriented databases", which was attended by undergraduates from three universities. During the online conference, joint research directions were identified in the new academic year, the results of which are planned to be displayed in the " Bulletin of UrFU. Historical series" (included in the SCOPUS database).

Doctor of Historical Sciences, prof. S.A. Zhakisheva 

Read more >>

Әл-фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті — Қазақстан Республикасының архивистері мен құжаттанушыларының алма-матері

5/19/2021

Жакишева Сауле Аукеновна тарих ғылымдарының докторы, профессор,
Нурбатырова Раушан Ерболовна, І курс докторанты

Әлемдік ақпараттындыру дәуірінде Қазақстандық жүйенің орныққанына біраз уақыт болды. ХХІ ғасырдың екінші онжылдығында әлемнің барлық елдеріне бірдей ауыр сынақ болған пандемия жағдайында жаһан елдері өздерінің цифрлық дайындық деңгейін объективті бағалауға мүмкіндік алды. Біздің тақырып, қоғамдағы маңыздылығы артып отырған басқаруды құжаттамамен қамтамасыз ету саласы мен архив ісінің мамандарын дайындау бойынша Қазақстандағы ең үздік университеттердің бірі — әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті (ҚазҰУ) білім беруде ақпараттық заман талабына сай жаңашылдықтарды қалай және қаншалықты пайдалана алды деген сұраққа арналмақ.

Еліміздің білім беру жүйесіндегі кадрларды дайындаудың ақпараттандыру мысалын алып қарасақ, бірнеше нақты шешімдер қабылданып, нық қадамдар жасалғанын айтуға болады. Мәселен, мемлекетіміздегі орын алған цифрландыруға көшудегі маңыздыларының бірі — 2017 жылы қабылданып, іске асыру жоспары 2018-2022 жылдарды қамтитын «Цифрлық Қазақстан» мемлекеттік бағадарламасы. Аталмыш бағдарламаның төртінші бағытында «Адам капиталын дамыту» негізделіп, «білім экономикасына» көшу мақсаты айқындалған болатын. Яғни, жоғары оқу орындарына да сапалы цифрлық білім беру жүйесін қалыптастыру міндеті қойылды.

Мемлекет болашағының кепілі болатын саналы, білімді ұрпақ қалыптастыруда жоғары сапада білім беру мемлекетке жүктелді. Осы ретте ҚазҰУ қойылған міндеттің жоспарлы тетігін дайындап, дәделді нәтижелер көрсетуде көшбасшылардың бірі болып саналады. Университеттің тарих, археология және этнология факультетінде 2010 жылдан бастап «Мұрағаттану, құжаттану және құжаттаманы басқаруды қамтамасыз ету» мамандығы бойынша Отандық архив саласы мен құжаттаманы басқаруды қамтамасыз етудің кадрлық ресурсын жасақтайтын білікті мамандар оқытылып келеді. Еліміздің еңбек биржасын жоғары білімді құжаттанушы және архив мамандарымен толықтыру мәселесінде мұндай мамандарды республика бойынша тек Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ даярлайды. Факультет студенттері өз білімдерін бұл мамандық бойынша бакалавриат, магистратура және доктарантура бағдарламалары бойынша шыңдай алады. Ақпараттық технологиялар заманының талабына сай, 2019 жылдан бастап магистратурада «IT архивтану және құжаттану» бағдарламасы ашылды. Сонымен қатар, архивистер магистратура бөлімі бойынша Ресей Мемлекеттік Гуманитарлық Университетінде (РГГУ) қос дипломдық бағдарламамен оқу мүмкіндігіне ие. Аталмыш оқу орнында магистранттар ТМД елдері шеңберінде архив саласының орталығы болып табылатын «Тарихи-архив институты» (Историко-архивный институт) базасында оқу курстарын өтеді.

ҚазҰУ-да құжаттанушы-архивистердің ақпараттандыру бағытындағы білімдерін тереңдету мақсатында «Архивтану және құжаттанудағы ақпараттық жүйелер», «Электрондық құжаттардың метамәліметтерін басқару», «Ақпараттық жүйелер инновациясы және жаңа технологиялар», «Өндріс архитектурасы және ERP-жүйесі», «Ақпараттық жүйелер стратегиясы, басқару және жинақтау» тәрізді пәндер міндетті оқылатын курстар жүйесіне енгізілді. Цифрлық модернизацияға сай жетілдірілген бұл пәндерді оқытуда осы салада арнайы білімі бар, білікті оқытушыларды тарту қажеттігі туындады. Осы ретте, техника ғылымдарының докторы, профессор Жапаров Барыс Әлікенұлын — мемлекетіміздің архив ісін ақпараттандыруда теориялық және практикалық білімнің тәжірибелі маманы ретінде айтуға болады.

Профессор 2014-2018 жылдар аралығында Қазақстан Республикасы Президенті Архивінде басшылық қызмет атқарды және осы 2014 жылдан бастап Қазақ Ұлттық Университеті мен Президент Архиві арасында әлеуметтік серіктестік келісім-шарты жасалды. Барыс Әлікенұлы архивист мамандар дайындаудағы оқыту курстарында шетелдік білім беру тәжірібелерін негізге алады. Мәселен, 2017 жылы Жапаров Барыс Әлікенұлының бастамасымен ҚР Президенті архиві мен АҚШ-тың Архивтер және құжаттама Ұлттық басқармасы (NARA) арасында әріптестік келісімдер жасалып, екі жақтың архивист мамандары өзара тәжірибе алмасты. Сонымен қатар, ҚазҰУ-да білім алып жатқан архив мамандығы студенттері АҚШ Архивтер және құжаттама Ұлттық басқармасының (NARA) архивистері дайындаған дәрістерін тыңдауға мүмкіндік алды. Бүгінде, Барыс Әлікенұлы ҚазҰУ-да «Архив ісі және құжаттану» оқу-өндірістік кафедрасының меңгерушісі қызметін атқарады.

Бұл дегеніміз, құжаттанушы-архивист мамандарды оқытуда цифрландыру мен ақпараттандырудың соңғы жаңалықтары мен жетістіктерін қолдану үрдісі әрі қарай да жалғасатын болады. Осылайша, Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті бәсекеге қабілетті, үздік маман даярлауда Қазақстандағы алдыңғы қатардағы жоғары оқу орындарының бірі және Республика аумағында білікті архивист мамандар оқытатын жалғыз университет. Еліміздің мамандарының әлемнің ең үздіктерінің қатарында болуы — біздің бүгінгі мақсат.

Read more >>

The Meeting of the Students’ science club (SSC) "Historical Computing" at the Department of World History, Historiography and Source Studies of the Faculty of History of al-Farabi Kazakh National university

5/15/2021

A regular meeting of the Students’ science club (SSC) "Historical Computing" was held online. The club members congratulated the winners of the Farabi readings: Davutova Gulinur (1st place), Mukhtarova Aigerim (2nd place), Nesipbay Askar (2nd place), Zholmukhambetov Adil (3rd place). It was noted that G. Davutova received the certificate of the XXVIII International Scientific Conference of Students, Postgraduates and Young Scientists "Lomonosov" of Moscow State University. Ayan Zholdasov and Aigerim Mukhtarova received a commendation for their participation in the Eurasian School of Young Scientists (Yekaterinburg). The report of the club for the 2020-2021 academic year was approved, new directions of the club's work for the next year were determined.

 

Scientific adviser of the SSC, doctor of Historical Sciences, prof. S.A. Zhakisheva 

Read more >>

On May 14, 2021, associate professors of the Faculty of History of KazNU named after al-Farabi G.E.Sabdenova, R.S.Myrzabekova, E.D. Teleuova, N.M. Abdukadyrov organized a meeting at the international level with professor of the University of the Warsaw School of Economics Isabela Rudskoy on the topi

5/14/2021

On May 14, 2021, associate professors of the Faculty of History of KazNU named after al-Farabi G.E.Sabdenova, R.S.Myrzabekova, E.D. Teleuova, N.M. Abdukadyrov organized a meeting at the international level with professor of the University of the Warsaw School of Economics Isabela Rudskoy on the topic “International cooperation in grant projects”. The meeting was attended by teachers, doctoral students, undergraduates and students of the faculty. During the meeting, the lecturer acquainted the participants with European grants for foreign citizens and the possibilities of participation in them, requirements and their directions. As a result of the meeting, a resolution was adopted to organize a series of meetings on this issue, where colleagues promised to share their experience in this direction.

Read more >>

Топ жарған үздік оқу орыны

5/11/2021

Топ жарған үздік оқу орыны

 

     Еліміздегі іргелі оқу орындарының бірі, сонау 1934 жылдың 15 қаңтарынан бастап ел мүдесі үшін аянбай қызмет етіп келе жатқан Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті.

     Бүгінде ҚазҰУ халықаралық ғылым және білім беру кеңістігінде өзінің лайықты орнын алып, жоғары білім саласындағы әлемдік көшбасшы университеттің біріне айналды. Елбасы отандық жоғары оқу орындары мен ғылыми-зерттеу ұйымдарының алдына ғылыми әлеуетті арттыру мәселесін қойып отыр.

Ғылыми әлеуетті дамыту – бәсекеге қабілетті елдер қатарына апарар басты баспалдақтың бірі. ҚазҰУ – сапалы білім берумен қатар, іргелі ғылымды дамытуға да үлкен үлес қосып келе жатқан жоғары оқу орны.  Университет құрамында 16 факультет, 67 кафедра, 32 ғылыми-зерттеу институты мен орталықтар, технопарк қызмет атқарады: 2000-нан астам профессор, ғылым докторлары мен кандидаттары, философия докторлары, 100-ден астам академиялардың академиктері, 30-ға жақын Қазақстан Республикасына еңбек сіңірген қайраткерлері, 30-дан астам Қазақстан Республикасының мемлекеттік және атаулы сыйлығының лауреаттары, сондай-ақ 40-тан аса жас ғалымдар сыйлығының лауреаттары мен 45 мемлекеттік ғылыми стипендиялардың стипендианттары еңбек етеді.

Университетте 25 мыңнан астам студент пен көпсалалы жоғары кәсіби білім жүйесі бойынша магистранттар білім алуда. Сондай-ақ заманауи халықаралық білім бағдарламаларын жүзеге асыру бойынша әлемнің ең ірі 400-ден аса халықаралық жоғарғы оқу орнымен ынтымақтастық орнатқан.

Қара шаңырақ оқу ордасы бүгінгі заман талабына жабдықталған бірден-бір оқу ордаларының бірі. Спорт, мәдениет, қоғамдық шаралар, ғылым, білім беру және инновациялық өндіріс интеграциясы бойынша алдыңғы қатарда десек қателеспейміз.

Соңғы жылдары президенттің тапсырмасын іске асыруда университетте көп жұмыстар атқарылуда. Өткен жылы әлемдегі 800 ең үздік университеттер арасында әл-Фараби атындағы ҚазҰУ 165 орынға ие болып, QS «World University Rankings» халықаралық рейтингісінде тағы 13 орынға көтерілді. Бұл топқа посткеңестік кеңістіктен тек екі университет кіреді: ҚазҰУ және Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университеті (РФ).

Қазіргі таңда университетіміз әлемдегі ең үздік 100 ЖОО қатарына кіру міндетін қойып отыр. ҚазҰУ әлемдік кеңістікте мойындалған еліміздің жетекші университеті ретінде осы маңызды мемлекеттік тапсырманы іске асыруда мақсатты жұмыс атқаруда. Біздің университеттің жақын болашақта бұл белесті бағындыруға ғылыми, оқу-методикалық және кадрлық потенциалы толық жететіндігіне біз – осы университеттің оқытушы-профессорлар құрамы мен студенттері толық сенімдіміз.

87 жылдық өмір сүру барысында университетте ірі-ірі іс-шаралар ұйымдастырылуда.

 

Алия Базарбаева,

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ –дың

Тарих, археология және этнология

факультетінің 4 курс студенті.

Ғылыми жетекшісі;

т.ғ.к., доцент Т.Н. Мухажанова

Жаңаөзен газеті #6 (2025) 5 ақпан 2021 жыл

Read more >>

Мой Университет Студент 4 курса факультета истории КазНУ им. Аль-Фараби - Дуйсенбин А.Ж., к.и.н, доцент - Мийманбаева Ф. Н

5/11/2021

                                                              Мой Университет

https://bilim-all.kz/article/15067

Обучение в Казахском национальном университете имени аль-Фараби  является весьма престижным в нашей стране. КазНУ имени аль-Фараби является ведущим образовательным учреждением не только в Казахстане, но и во всем СНГ. В университете  имеется 16 факультетов, на которых осуществляется подготовка 25 тысяч студентов, магистрантов и докторантов по более чем 180 специальностям. Здесь преподают  лучшие научные кадры республики, а также учатся ребята со всего Казахстана, много иностранных студентов. Университет идет в ногу с  мировыми трендами в области образования. Магистранты нашего факультета имеют возможность получать двудипломное образование по специальности «История» в Университете Ла-Сапиенца в Риме (Италия). Это все говорит о  международной конкурентоспособности университета, его. соответствии требованиям современного  высшего образования.

Выпускники университета твердо уверены, что получив хорошее образование, будут иметь стабильную, хорошо оплачиваемую работу, а звание «Выпускник КазНУ имени аль-Фараби» будет оценено работодателями по достоинству. Но дело не только в будущей работе и умных, интересных сокурсниках. Обучение в Alma mater способствует развитию не только ума и души, но и дает мощный заряд на всю жизнь, так как именно здесь студенты общаются с такими творческими и духовно богатыми людьми,  как профессорско-преподавательский состав.

Я, Дуйсенбин Акежан, студент 4 курса факультета Истории. С самого моего детства у меня была мечта стать учителем, как моя бабушка. После школы я поступил в Казахский национальный университет имени аль-Фараби на специальность «История (научная)». На первом курсе я был участником археологической экспедиции, где под чутким руководством корифея республиканской археологии профессора В.Ф Зайберта понял сущность науки археологии и  получил огромный опыт работы, а также и море приятных воспоминаний о моих чудесных товарищах, одногруппниках. Каждый год я участвовал в студенческой научной конференции «Мир науки», было интересно участвовать в работе Круглых столов по различным проблемам. На 4 курсе, проходя  педагогическую практику, я стал на шаг ближе к своей мечте работы учителем. В период преддипломной практики  приобщился к научно-исследовательской работе,  в настоящее время завершаю написание дипломной работы. Уже сейчас могу сказать, как много вложили в нас наши преподаватели, люди высокообразованные, культурные, но в то же время очень скромные. Я чувствую, что стал взрослее, мудрее, делаюсь достойным представителем современного общества.

Одной из престижных профессий всегда считалась специальность историка, которая всесторонне развивает человека, способствует его интеллектуальному росту, расширению кругозора, способствует  формированию высокого профессионального уровня обучающихся, этического, нравственного и  патриотического воспитания нашего общества, проявляет культурную открытость миру.

Студент 4 курса факультета истории  КазНУ им. Аль-Фараби - Дуйсенбин А.Ж.,  к.и.н,  доцент -  Мийманбаева Ф. Н


Read more >>

"The Sage of the Century-Ahmet Yassawi"

4/23/2021

On April 23, 2021, Candidate of Historical Sciences, Associate Professor of the Faculty of History, Al-Farabi Kazakh National University, Yerke Tamabekovna Kartabayeva and 1st-year undergraduates of the specialty " History and Geography "held a round table on the topic"Gasyr danasy – Ahmet Yassawi".

The round table was attended by 1st-year students of the specialty marketing and religious studies, 2-3-year students of the Faculty of History. Students made reports on the biography, teachings, and works of Ahmet Yassawi. Students of the specialty "History and Geography" also shared their opinions. At the end of the event, Erke Tamabekova noted the importance and features of the teachings of Ahmet Yassawi.

Read more >>