Жаңалықтар

Шетел тілдері кафедрасының оқытушылары 2017 жылдың қазан айынан бастап 2018 жылдың мамырына дейін халықаралық емтихандарға дайындалатын ағылшын тілінде сабақ өткізді: IELTS және TOEFL. Сабақтарды Айова университетінің ағылшын тілі оқытушысы Джейсон Куп. Сабақтарды ұйымдастыру идеясы кафедра меңгерушісіне, доцент Мулдағалиева А.А.ға тиесілі.

Сеул университетіндегі ғылыми тағлымдама 17.05.2018

2018 жылы мамыр айының 4-17 күндері аралағында әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті филология және әлем тілдері факультеті қазақ әдебиеті және әдебиет теориясы кафедрасының доцент м.а., ф.ғ.к., ғылыми-инновациялық жұмыс және халықаралық байланыстар жөніндегі кафедра меңгерушісінің орынбасары Солтанаева Еркінгүл Молотқызы Сеул университетіне ғылыми тағылымдамаға барып келді. Тағылымдамаға ол «ЖОО-ның Үздік оқытушы-2017» грант қаражатының есебінен барды. Тағылымдама кезінде Еркінгүл Молотқызы Сеул университетінің ғылыми кітапханасына барып, жұмыс істеді. Профессорлардың дәрістері мен семинарларына қатысты. Сеул университеті мен әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің білім беру бағдарламасын салыстырып, талдау жасады. Тағылымдаманы аяқтағаннан соң сертификат алды.

 

 «Жүректен жүрекке» атты жәрмеңке 
Жауаптылар: Жалпы тіл білімі және еуропа тілдері кафедрасының оқытушылары Мадиева Г.Б., Медетбекова П.Т., Борибаева Г.А.

«Риторика. Шешендік сөздердің негіздері» 11.05.2018

2018 жылдың 11 мамырында Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті филология және әлем тілдері факультетінің қазақ әдебиеті және әдебиет теориясы кафедрасының меңгерушісі, филология ғылымдарының докторы, профессор А.Б. Темірболаттың «Риторика. Шешендік сөздердің негіздері» оқу құралының 3-ші басылымы жарық көрді. Кітап «Қазақ университеті» баспаханасында басылған. Оқу құралында риторика пәнінің мақсаты мен міндеттері ашылады. Автор полемика, келіссөздер сияқты өнерге назар аударады. Оқу құралында нақты мысалдар негізінде қошемет сөздерді қолдану жолдары көрсетіледі. Автор нейролингвистикалық бағдарламалаудың ерекшеліктері мен техникасын талдайды, сөйлеу мәдениетінің ролін анықтайды. Кітап барлық оқырманға қызық және пайдалы.

ҚЫТАЙ ЖАҢА ЖЫЛЫ  

Қытай халқы шығыс күнтізбесі бойынша жаңа жылын тойлады. Бұл мереке Қытай халқының ең маңызды, әрі ең ұзақ тойланатын мереке болып есептеледі  

Осы мерекені Қазақ қлттық университеті филология факультеті жалпы тіл білімі және еуропа тілдері кафедрасының 2 курс студенттері де атап өтті. Филология фаультетінде «қытай тілі» пәні екінші шеті тілі ретінде кафедра жетекшісі, профессор Гүлмира Мәдиеваның ынта-жігері арқасында биыл бірінші рет оқыталып жатқанын мақтанышпен айтуға болады. «Айналаңды нұрландыр» жобасы аясында студенттер «Қытай жаңа жылы» атты мәдени-тәрбие сабағын сайыс түрінде өткізді. Кафедра оқытушысы Жұмабектен Айгүл Серікқызының ұйымдастыруымен өткен мерекеде студенттер қытай тілі мен мәдениетін қаншалықты меңгергенін жиналғандарға мақтанышпен жеткізуге тырысты. Мерекеге сыйлы қонақ ретінде шақырылған ҚазҰУ-дегі қытай студенттері Әділқазылар міндетін қоса атқарысты. Шың елінің ең қасиетті күндері болып табылатын «Чуньцзе», яғни "Көктем мерекесі" атты осы бас қосуға кафедра студентерімен қатар факультет ұстаздары да белсене атсалысты.  

Қытай тіліне қатысты әр түрлі сұрақтарға жауаптар қайтарылды. Аспан асты елінің мәдениеті мен тарихы жайындағы танымдық мағлұматтармен тың деректер жаңа қырынан айшықталды.  

Кеш соңында екі ел азаматтары қытайдың әйгілі «Жан досым» (朋友) әнін қосыла шырқады. Осылайша жиналғандардың жүрек қылын қозғаған жастар өздерін болашақтың алтын көпірі ретінде өзге бір қырынан танытқандай әсер қалдырды.

ҚазҰУ-да «Үздік лингвист-2018» зияткерлік олимпиадасы өтті


2018 жылғы 28 наурызда Олимпиаданың бірінші іріктеу кезеңі өтті. Биыл іріктеу кезеңіне еліміздің жетекші жоғары оқу орындарының 100-ден астам студенті қатысты. Қатысушылар мемлекеттік, орыс және ағылшын тілдерін білді. Сынақтардағы тапсырмалар лингвистикалық пәндерді білуді, сондай-ақ студенттердің ақыл-ойын және логикасын тексеруді болжады.
Зияткерлік олимпиаданың негізгі кезеңі 2018 жылдың 27 сəуірінде ҚазҰУ-дың əл-Фараби кітапханасында өтті. Іріктеу кезеңі нəтижесінде университетті ұсыну құқығына бес университет: Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті, Қазақ қыздар мемлекеттік педагогикалық университеті, Абылайхан атындағы Халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті, Сулейман Демерел атындағы университет және Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті. Командалар қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде өткен олимпиаданың негізгі кезеңін абыроймен өткізді. 

Көрермендер мен қатысушылардың ерекше қызығушылығын тудырған ҚазҰУ-да «Флагман» халықаралық бағдарламасымен оқып жатқан америкалық студенттер Чейз Риггель и Александр Идаррага өткізген «Полиглот» кезеңі болды. Барлық кезеңдерді қорытындылай келе, «Үздік лингвист-2018» республикалық зияткерлік олимпиадасының жеңімпазы деп Сулеймен Демерель университетінің командасы танылды. Жүлдегерлер мен қатысушылар дипломдармен, мақтау қағаздарымен жəне естелік сыйлықтарымен марапатталды. Биылғы жылғы іс-шара демеушілері: жалпы тіл білімі жəне еуропа тілдері кафедрасының «Жас лингвист» клубы, орыс тілі мен мəдениет орталығы (директоры ф.ғ.к. Уматова Ж.М.) жəне Құлмат Өмірəлиев атындағы қоғамдық Фонд.

2018 жылдың 27 сәуірінде «Қазіргі филологияның өзекті мәселелері: теориялық мәселелер мен қолданбалы аспектілер» атты Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция (Х Бағызбаева оқулары) өтті.

 

2018 жылдың 27 сәуірінде X Багизбаева оқулары аясында 2018 жылғы орыс мәдениетінің күні өтті. «Ақ қайың» командасының қатысуымен концерттік бағдарлама ұсынылды. Команда Астана мемлекеттік университетінің филиалында (2018 жылдың 23-24 сәуірінде) республикалық студенттік олимпиадада Қазақ Ұлттық Университетін ұсынды және екінші орынды иеленді.
Астанада Мәскеу мемлекеттік университеті филиалының, Республикалық студенттік пәндік олимпиадада 23-24 сәуір 2018 мамандығы бойынша «5V011800-Орыс тілі мен әдебиеті». Қазынашылық конкурсқа мамандығы бойынша 2-3 курс «Орыс тілі мен әдебиеті» және «Орыс филологиясы» Valyaeva Кэтрин Pachchahanova Ugilzhan Murathanova және Aloys студенттері қатысты. Олимпиада үш кезеңнен тұрды: орыс тілі, мен әдебиеті, және шығармашылық конкурсының жазбаша тур - карта тобы. жеке біріншілікте Valyaeva Кэтрин екінші орынға ие болды. Шығармашылық жарыс үшін университет командасы екінші орынды иеленді.

2018 жылдың 22 сәуірі күні Орталық Азиядағы ең ауқымды спорт сүйер қауымға арналған халықаралық жетінші Алматы марафоны өтті. Осы жылы "Алматы марафон" 38 елден жиналған 14 мың спорт сүйер қауымды жинады.  Спорттық мерекеге Каз ҰУдың орыс филология және әлем әдебиеті кафедрасынан  Жаксылыков А.Ж., Таттимбетова Ж.О., Енсебай Г.Е. қатысты.

Старт-ап 12.04.2018

2018 жылы 12 сәуірде Ө.А. Жолдасбеков атындағы Студенттер сарайында стартап-көрменің тұсаукесері өтті. Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ студенттері өз шығармашылық идеяларын жүзеге асыруға мүмкіндік алды. Осы көрмеге қазақ әдебиеті және әдебиеті кафедрасының докторанты Шегебаев Айбек қатысты. Комиссияның назарына ол «Кел, ойнайық, ойлайық!» жобасын ұсынды. Оның мақсаты балалармен қарым-қатынас дағдыларын дамыту және ойын арқылы шығармашылық ойлауды дамыту. А. Шегебаевтың старт-ап жобасы әлеуетті инвесторлар мен экспоненттердің үлкен қызығушылығын тудырды.

11 сәуір 2018 жылдын күні университетте студенттер мен жас ғалымдарға арналған әл-Фараби ғылыми конференциясы өтті. Конференцияға Алматы, Қырғызстан университеттерінің өкілдері қатысты.

2018 жылы 5-6 сәуір аралығында мектеп оқушыларға арналған «Әл-Фараби» Республикалық олимпиадасының ақтық кезеңі өтті. Олимпиада қорытындысы бойынша 3 орын Тлеу Жанерке (Тараз) иеленді.

24 сәуірде, 2018  «Айналанды Нурландыр» жобасының аясында шет тілдер кафедрасының оқытушылары

жаралыстану  және гуманитарлық факультеттердің студенттері қатысқан шығармашылық фестиваль өткізді.

2018 жылдың сәуір айының 19 жұлдызында филология және әлемтілдері факультетінде «Шет тілі: екі шет тілі» мамандығының І курсстуденттері арасында латын тілінен “Veni.Vidi.Vici” атты сайыс өткізілді.Сайыс төрт кезеңнен тұрды:І кезең – таныстыру;ІІ кезең: – Гаудеамус студенттер әнұранына түсірілген видеоклип;ІІІ кезең – латын тіліндегі афоризмдерді жатқа айту.Сайыста І курс студенттерінен құралған 6 топ сынға түсті:Студенттер өнерлерімен, білімдерімен, креативтіліктерімен жәнежеңіске деген талпыныстарымен қазылар алқасы мен көрермендердітамсандырды. Сайыс соңында жалпы тіл білімі және еуропа тілдерікафедрасының меңгерушісі Г.Б. Мәдиева мен ф.ғ.к., доцент З.А. Мукановажеңімпаздарды дипломдармен және жүлдегерлерді алғыс xаттарменмарапаттады.Қатысушылар арасынан оза шауып, жүлделі І орынды «Unitatis» тобы, ІІорынды «Fortius» тобы, ІІІ орынды «Viсtoria» тобы иеленді. Ал, жеңіскедеген талпыныстары мен жоғары белсенділіктері үшін «Concordia»,«Vincere», «Aquilas» топтары арнайы алғыс хаттармен марапатталды.Сайысты ұйымдастырған жалпы тіл білімі және еуропа тілдерініңкафедрасының оқытушылары Борибаева Г.А, Нәбиева Г.С.

2018 жылы 26 наурыз күні «Айналаңды нұрландыр» жобасының аясында «Экономика және бизнес жоғары мектебі» факультетінің «Менеджмент» мамандығының 1 курс студенттері (қазақ тобы) сағат 13.00-14.00 аралығында «Nature of the motherland» тақырыбында конкурс өткізді.

Студенттер: Батырбек Лаура, Леспек Аружан, Мантай Назерке, Рамазан Үміт, Аманқұл Аида және басқалар қонақтарға Қазақстанның табиғаты, Алматының алма қаласы екендігі, Ботаникалық бақ пен Бауман тоғайы, саябақтар және ҚазҰУ аумағы туралы айтып берді. Қазақстандағы ұлттық парктерді жақсы білу мақсатында конкурс-викторина өткізді.

Ұйымдастырушылар: Тлеугабылова З.А., Окушева Г.Т., Махажанова Л.М.

Студенттер бір-біріне ағылшын тілінде сабақ берді

Күні: 2018 жылғы 1 наурыз

Уақыты: 13.00

Өткізілу орны: әл-Фараби атындағы ҚазҰУ, Физика-техникалық факультеті, 522 дәрісхана

Физика-техникалық факультетінің 1-ші курс студенттері 103 және 105 топтар грамматикалық сабақ өткізді. Іс-шара ағылшын тілінде «Talking Time» және ағылшын тілінің оқытушысы Дыкханова А.Ш. жетекшілігімен өткізілді. Кездесуден бір апта бұрын студенттер топтарға бөлініп, таңдалған тақырыптарды оқып, оларды өз бетімен оқыды. Мұғалімдер ретінде, қалған студенттерге тақырыпты түсіндірді. Баяндамашылар өздерінің тамаша оқу дағдыларын, материалды шығармашылықпен және қуанышпен көрсете білді. Сонымен, Қайрат Ғ., Рахымбай Н., Мұқанқызы А., Мамедхан М. «Past Simple Tense» тақырыбын ұсынды. Ал Мақсотова М., Сапарғалиева А., Садирова А., Сапархан А. «Present Continuous Tense» тақырыбын түсіндіріп, қалай қалып тасатынын айтты. Қадырханова А., Құсайынова Д., Рысқұл Қ., Қаниева А., Мансұр Б., Амангелді Ә., Құрбанғалиев Ұ. және Мәпіған Е. «Present Simple Tense» тақырыбын таңдады. Сондай-ақ барлық топтар көрнекі материалдар дайындады: плакаттар, Power Point презентациялары және шкафты шарлармен безендірді. Әрбір спектакль интерактивті болды, онда студенттер бір-біріне сұрақтар қойды, командалардағы тапсырмаларды орындады және жеке жарыстарда ойнады.

14.03.2018

14 наурызда 2018 жылы әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Филология және Әлем тілдері факультетінде жалпы тіл білімі және еуропа тілдері кафедрасы мен Британдық орталық жұмыс берушілерге «Білім беру жүйесіндегі инновациялық технологиялар» тақырыбында дөңгелек үстел өткізді. Дәрістер мен шеберлік сабақтарды кафедра профессорлары Г.Б. Мадиева және Ж.К.Ибраева, кафедра доценттері Ж. М.Уматова, А.Қ.Таусоғарова және С.Б. Бектемірова жүргізді.

07.03.2018 «Шет тілі: екі шет тілі» мамандығының 3 курс студенттерімен бірге неміс тілін екінші шет тілі ретінде оқып, «Экологиялық Қазақстан Республикасының Орталық мемлекеттік мұражайында «Табиғаттан ойлау - үйрену» тақырыбында дәріс оқыды.
  14.03.2018

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ
Филология және әлем тілдері факультеті
Жалпы тіл білімі және еуропа тілдері кафедрасы
"Білім беру және сараптама-кеңес беру» орталығы
лингвистикалық сараптама"

 

Жоғары оқу орындарының үздік оқытушысы – 2017» 09.02.2018

жалпы тіл білімі және еуропалық тілдер кафедрасының доценті м.а., филология ғылымдарының кандидаты Бектемирова Сауле Бекмухамедовна  "Жоғары оқу орындарының үздік оқытушысы – 2017" атағын иеленді. Марапаттау рәсімі 9 ақпан 2018 жылы өтті.

 

МAПРЯЛқолғаалуыменРУДНуниверситетінде "Билингвизмнентранслингвизмге" атты 3 халықаралықғылымиконференцияөтті.Бастытақырыбы: "Mәдениетпен əлеуметтанудағыорыстілділікжəнебилингвизм". Конференциямақсаты - əртүрліұлтмәдениетіментілдерінің, орысмəдениетіментіліменөзара əрекеттесунәтижесіннасихаттау.

Əл-ФарабиатындағыҚазҰУданорысфилологиясыжәне əлем əдебиетікафедрасыныңұстаздарықатысты: проф. ЕкшембееваЛ.В., проф.ТумановаА.Б., проф. СалхановаЖ.Х., проф. ҚиыноваЖ.К., доцентКакильбаеваЭ.Т., докторант PhD ЖеңісН.Н.

МәскеудіңРУДНуниверситетінде"Қазіргілингвистикаменгуманитарлығылымныңөзектімәселелері"аттыХалықаралықконференцияөтті.Ұйымдастырушылыр:МГУ, ГранадаУниверситеті(Испания )ЛильқаласыныңКаталондықУниверситеті, Тунистіңтілдеринституты, КарфагенУниверситеті (Тунис). ҚазҰУдыңатынанконференцияғаорысфилологиясыжәнеәлемәдебиетікафедрасыныңоқытушыларыҚиынова.Ж.К., Сансызбаева.С.Кқатысты. Конференциябарысындатілбілімініңөзектімәселелері, аудармаісі, лингводидактика, мәдениаралыққарымқатынастақырыптарыталқыланды

л-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің филология және әлем тілдері факультетінің орыс филология және әлем әдебиеті кафедрасы 2018 жылдың 27 ақпанында «Қазіргі заманғы білім беру кеңістігінде орыс тілі мен әдебиеті: теория және тәжірибе» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өткізді. Конференция қатысушылары заманауи филологиялық білім берудің өзекті мәселелерін талқылады.

2018 жылдың 1 наурызында орыс филология және әлем әдебиеті кафедрасының оқытушылары академик, КазГУ-дың ректоры болған Ө.А. Жолдасбековтың туған күніне орай ескерткішіне гүл шоғын қойып қайтты. Бұл шараға сонымен қатар ҚазҰУ-дыңбіріншіпроректорыБуркитбаевМ.М. және де механика-математикафакультетініңдеканыД.Б. Жакебаевқатысты.

16.02.2018

2018 жылдың 16 ақпанында "Білім алу жүйесі. АҚШ және Қазақстанның білі алу жүйесінің ерекшеліктері" тақырыбында пікірсайыс өтті. Пікірсайысқа әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-нің филология және әлем тілдері факультетінің, физика-техника факультетінің, биология және биотехнология, Жоғарғы бизнес және экономика мектебінің студенттері мен "Флагман" бағдарламасы аясындағы, орыс тілін оқитын америкалық студенттер қатысты.

Жоғары оқу орындарының үздік оқытушысы – 2017» 09.02.2018

Қазақ әдебиеті және әдебиет теориясы кафедрасының доценті м.а., филология ғылымдарының кандидаты Еркінгүл Молотқызы Солтанаева "Жоғары оқу орындарының үздік оқытушысы – 2017" атағын иеленді. Марапаттау рәсімі 9 ақпан 2018 жылы өтті.

09.02.2018 ж. 306-да аудитория Гёте институтының өкілі Г.М.Акимбаевамен «TestDaF-ға дайындық» тақырыбында дөңгелек үстел өткізді. Бұл іс-шараға неміс тілін екінші шет тілі ретінде оқитын «Шет тілі: екі шет тілі» мамандығының 2-3 курс студенттері қатысты. Дөңгелек үстел барысында Гульнар Маутқызы осы халықаралық емтиханды неміс тілінде тапсыру ережелерін сипаттады. Студенттер сұрақтар қойып, көптеген пайдалы ақпараттар алды.
Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ, филология және әлем тілдері факультеті,жалпы тіл білімі және еуропа тілдері кафедрасының ұжымы кафедрамеңгерушісі, филология ғылымдарының докторы, профессор МәдиеваГүлмира Баянжанқызын ғылыми-педагогикалық қызметіне 35 жыл толумерейтойымен шын жүректен құттықтайды.
«Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында Алматы қаласы Тілдерді дамыту басқармасы мен  жалпы тіл білімі кафедрасының жанынан құрылған «Жерұйық» ономастикалық өлкетану клубы ұйымдастыруымен «Есімдер әлемінде» атты Республикалық форум өтті. Бұл форумға Тараз қаласы, Алматы қаласы мен  облысынан оқушылар мен студенттер қатысты. Үздік шығармалар  Алматы қаласы Тілдерді дамыту басқармасының ономастика бөлімінің дипломдарымен марапатталып, клубтың арнайы сыйлықтары тапсырылды. Жауаптылар: Жалпы тіл білімі және еуропа тілдері кафедрасының оқытушылары:  Мадиева Г.Б., Медетбекова П.Т., Борибаева Г.А. (2018)

 


24 ақпанда шет тілдер кафедрасының оқытушылары А.Калиева А.Ж. Қарашина Г.Т., Тлеугабылова З.А., Оразаева Г.О. «Психология» мамандығы бойынша орыс тілі кафедрасының 1 курс студенттерімен бірге Абай атындағы ГАО-ға барды. Бұл күні сахынада Меликовтың шығыс аңыздарға негізделген «Махаббат аңызы» балеті көрнекті балетмейстердің Юрий Григоровичтің қойылымы бойынша қойылды . 
9 қаңтарда қазақ тілі кафедрасы «Қазақ тілі: теория және тәжірибе» тақырыбында семинар өткізді. Семинар барысында кафедра профессорлары Амир Р., Б.Сағындықов және А.Салқынбай қызықты баяндамалар жасады. Абайдың поэзиясының заманауи интерпретациясына арналған баяндаманы атап өтуге болады. (2018)

«Ана тілге құрмет» 

№17 студенттер үйінде Тілдер мерекесі аясында шетел филологиясы және аударма ісі кафедрасы мен «Көкжиек» ғылыми-шығармашылық клубының ұйымдастыруымен «Ана тілге құрмет» атты әдеби-танымдық кеш өтті.

Кеш барысында клуб төрағасы, жас ақын Е.Дүйсенов бастаған жоғары курс ақындары ана тілі тақырыбында өлең жолдарын оқып, кіл жүйріктер жырдан шашу шашты.

Нұрила Мырзабек, Алма Кенжеқожаева сынды біртоп білімгерлер студенттер арасында жүргізілген «Ана тілдің мерейін арттыру үшін мен не істей аламын?» атты сауалнама қорытындысын хабарлап, шара барысында қысқаша талдау жүргізді. Кешке кафедра меңгерушісі Д.Қарағойшиева, аға эдвайзер Э.Бектұровалар атсалысып, ойларын ортаға салып, пікір алмасты. Өз кезегінде шараны түйіндеген «Көкжиек» клубының ғылыми жетекшісі, доцент Л.Мұсалы студенттерді тілді ардақтауға шақырып, қашанда «ана тілге құрмет – өз ұлтымызға құрмет» екендігін айрықша атап өтті.


«Bookcrossing: Кітап оқу - #трендте»
27.11.2017 ж. сағат 11.00-де Филология және әлем тілдері факультетінің фойесінде «100кітап» бағдарламасы аясында «Кітап оқу - #трендте» атты тақырыпта кафедра оқытушыларыИбраева Жанар Құлматқызы мен Бөрібаева Гүлнара Әбдіқасымқызының бастауымен"Bookcrossing" ұйымдастырылды. Аталған іс-шарада кафедра меңгерушісі Мадиева ГүлмираБаянжанқызы, Ибраева Жанар Құлматқызы студенттерге қажет түрлі жанрдағы кітаптардытегін үлестірді. Бұл игі іс ізденушілердің кітап оқуға деген ынтасын арттырып қана қоймай,кітаптың мақсаты – сөреде сақталмай, өз оқырманын табуы керек деген түсініктіқалыптастырып, өзгелерге ой сала білді. Буккроссинг алдында Жанар Құлматқызы, ГүлнарӘбдіқасымқызы әлемде орын алған түрлі тәжірибелерді келтіре отырып, қазіргі таңдағы кітапоқу маңыздылығын студенттермен бірге талқылады. Буккроссингке университеттің өзге дефакультеттерінің студенттері белсене қатысты. Мәселен, Тарих, археология және этнологияфакультетінің студенттері кітап оқу жайында түрлі қызықты мәліметтер жинап,афоризмдермен таныстырды.Жауаптылар: Жалпы тіл білімі және еуропа тілдері кафедрасының оқытушыларыМадиева Г.Б., Ибраева Ж.К., Борибаева Г.А.
 

07.11.2017 ж. сағат 17.00-де 312-аудиторияда «Айналаңды нұрлдандыр» бағдарламасы аясында Филология және әлем тілдері факультеті мен Тараз гуманитарлы-инновациялық университетінің тарих факультеті студенттерінің арасында «Тіл және тарих: рухани жаңғыру» атты тағырыпта интеллектуалды-шығармашылық кеш өтті.

Жауаптылар: Мадиева Г.Б., Медетбекова П.Т., Досанова А.М., Борибаева Г.А.

Әліпбидің бірегей форматына көшу

16.10.2017

Көрулер: 675

ҚазҰУ-дың журналистика факультетінде әліпбидің бірегей форматына көшу жайы талқыланды. Дөңгелек үстелге филологтар мен лингвист ғалымдар, қоғам өкілдері, университет белсенділері, оқытушылар мен студенттер қатысып, тақырып төңірегінде пікір алмасып, ойларын ортаға салды. 

Шараның негізгі тақырыбы Елбасы Н.Назарбаев «Болашаққа бағдар. Қоғамдық сананы жаңғырту» бағдарламалық мақаласында ұсынған рухани жаңғыру үдерісінің маңызды бөлігі ретінде қазақ тілін жаңғырту болып табылады. Сондай-ақ шарада латын тілін кезең-кезеңмен енгізу үшін методикалық базаны қамтамасыз етуде және қажетті кадрлар дайындау үрдісіндегі университеттердің рөлі талқыланды.  

Алғашқы болып сөз алған филология ғылымдарының кандидаты Съезд Ақымбек жаңа әліпбиге көшуді іске асырудың өзекті мәселелеріне тоқталды. Баяндамасында ол «Латын әліпбиіне көшу – қазақ тілінің халықаралық дәрежеге шығуына бірден-бір мүмкіндік. Ғаламда 12 мемлекет кириллица жазуын пайдаланса, қалған көпшілігі латын әліпбиін пайдаланады. Демек, бұл бізді күллі әлем тануына жол ашса, екіншіден, әр елдің түкпір-түкпіріндегі қандастарымызбен байланысымыз арта түспек», - деп пікір білдірді. С.Ақымбектің сөзінше, шеттегі бауырларымыздың ғана емес, бір жүйе қалыптастыра отырып біз түбі бір түркі халықтарының басын біріктіреміз. Өз ретінде олармен рухани, мәдени, ғылыми, экономикалық қарым-қатынасты, тығыз байланысты күшейтудің маңызы зор.

Сөйлеген сөзінде Бостандық ауданы бойынша Ішкі саясат бөлімінің басшысы Бекжан Сәрсенбай «Бұл бастама саналы түрде жан-жақты ойластырылып жүзеге асырылған жоба, еліміздің болашағы үшін жасалған тың қадам», - деп атап өтті. Латын әліпбиіне көшу өркениетті елдердің қатарына қосылып, мемлекеттік тілдің қолданыс аясын одан әрі кеңейте түсуде, сонымен қатар қазақ тілінің мәртебесін көтеруде рөлінің басымдығын алға тартады ол. Аталмыш әліпбидің қазақ тілін компьютер мен ғаламторға бейімдеуде, жалпы халықаралық ақпарат кеңістігіне шығаруда да көмегі мол. Осы орайда мамандар «Абай жолы» романын үш секундта латын қарпіне түсіруді ойластырғандығын атап өткеніміз жөн. 

Дөңгелек үстел барысында қатысушылар тіл тазалығы мәселесін де алға қойды. «Латын әліпбиі тіліміздегі қазіргі жат дыбыстарды таңбалайтын әріптерді қысқартып, сол арқылы қазақ тілінің табиғи таза қалпын сақтауда пайдасы зор. Қазақ тілін оқытқан уақытта басы артық таңбаларға қатысты емле, ережелердің қысқаруы уақыт пен қаржыны үнемдей түседі», -дейді журналистика факультетінің бірқатар студенттері. Онымен қоса қазақ тілінің жазылуы мен дыбысталуында артық кірме сөздерден арылтуға ықпалын тигізсе керек.

Латын әліпбиіне көшу жүйесін жазуды реформалау деп түсіну қажет. Сонда ғана тіл жаңғырады, жаңарады. Ал тілдің жаңаруы рухани жаңғыруға алып келеді.

Баспасөз қызметі

 

Ұрпақтары ұлықтады

«Қазақ халқы қашанда дарындарға кенде емес. Ел ішінде ғалым да, ойшыл да, кемеңгер де, өнерпаз да жеткілікті. Алайда, ғалым көп те, қайраткер аз. Талантты көп те, тұлға аз. Қашанда асылдардың аз болатыны, сирек кездесетіні табиғи заңдылық емес пе?! Тұрсынбек Кәкішұлы – осындай санаулылар санатындағы асыл тұлғалардың бірі де бірегейі деп ойлаймын», - деп жазған болатын ҚазҰУ ректоры Ғалым Мұтанов әдебиет сыншысы туралы естелігінде. Исі қазаққа ғана емес, алты алашқа Тұрсынбек Кәкішұлының есімі етене таныс. Әдебиет майдангерінің мерейін еселеп, ұлықтау қазаққа қашанда парыз.

Қарашаңырақ әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да көрнекті əдебиетші ғалым, Қазақстан Жазушылар Одағының С.Сейфуллин атындағы сыйлығының иегері, Халықаралық жоғары мектеп ғылым академиясының құрметті академигі, Халықаралық Айтматов академиясының академигі, "Парасат" орденінің иегері, Қазақ елінің еңбек сіңірген қайраткері Тұрсынбек Кәкішевтің 90 жылдығы аталып өтті. 

Белгілі ғалымды еске алуға арналған шара филология және әлем тілдері факультетінде Тұрсынбек Кәкішев атындағы дәрісхананың ашылуынан басталды. Салтанатты рәсімде алғашқы болып сөз алған Қазақстан Жазушылар Одағының төрағасы Нұрлан Оразалин «Бүгінгі 90 жылдықтың ұлы жиыны студенттердің дәріс алатын, болашағын анықтайтын, халықтың, елдің тарихын таразыға салатын ең алғашқы дәрісхана дейтін киелі бөлме болатын. Сол бөлменің бірі әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде Тұрсекеңнін атына берілуі біздер үшін, замандастары үшін, шәкірттері үшін ерекше қуанышты, тарихи жағдай болып отыр», - деп жүрекжарды ниетін жеткізді. Сондай-ақ, ҚР Ұлттық Ғылым академиясының академигі, филология ғылымдарының докторы, профессор Әбдісаттар Дербісәлі ғалымның азаматтық және қайраткерлік қызметіне деген ерекше құрметін жеткізіп, ақжарма тілегін айтты.

Әдебиетші ғалымдар, қоғам қайраткерлерінің басын қосқан айтулы шара «Профессор Т.Кәкішұлы және әдебиет тарихының өзекті мәселелері» тақырыбындағы ғылыми-тәжірибелік конференцияға ұласты.

Алқалы жиынды ашқан ҚазҰУ-дың бірінші проректоры Мұхамбетқали Бүркітбаев университет өмірінде ұлттың ұлы перзентінің алар орнын айшықтап өтті. Сөйлеген сөзінде Мұхамбетқали Мырзабайұлы «Ғалымның сексен бес жасқа толу мерейтойына орай әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің «Өнегелі өмір» сериясымен кітап жарық көрген. Университетіміздің осы сериясына арқау болатын тұлғалар қатарына ғылыми жұртшылық тарапынан мойындалған, іргелі ғылыми жетістіктерге жеткен ірі ғалымдар ғана іріктелініп алынатынын ескерсек, Тұрсынбек Кәкішұлы осы топтың алдыңғы легінде тұр», - деді.

Ғалым ҚазҰУ қабырғасында өмірінің соңына дейін табан аудармай қызмет етіп, қаншама шәкірт тәрбиеледі, ғылыми нәтижелерін қолданысқа енгізді. 1990 жылы «Қазақ әдебиетінің тарихы мен сыны» кафедрасын ұйымдастырып, оған өзі жетекшілік етті. Филология факультетіне ол енгізген «Қазақ әдебиеті сыны» пәні еліміздің бүкіл жоғары оқу орындарының тіл-әдебиет мамандығы бойынша барша студенттерің оқитын пәніне айналды. Ұлттық сын өнерінің жанрлық қалыптасуында  Т. Кәкішевтің орны биік, классикалық деңгейге көтерілуінде төккен тері, еткен еңбегі мол. Қазақ әдебиетінде өзінше өрнек салған ғалымның ғылымдағы ғұмыры да өнегелі өмірмен өрілген. Қарағанды мемлекеттік университетінің профессоры, филология ғылымдарының докторы Жандос Смағұлдың баяндауынша, қазақ қоғамының әдеби-мәдени даму үдерісінде әдебиетшінің болмысы бөлек.

Т. Кәкішев аз ғана жыл ішінде «Қазақ әдебиетінің тарихы мен сыны» кафедрасы жанынан «Қазақ фольклоры және әдебиет тарихы» ғылыми лабораториясын құрып, оның құрамды бір бөлігі «Қазақ диаспорасының рухани әлемі» тобы шет елдегі қазақтардың фольклорлық, этнографиялық, музыкалық, материалдық байлықтарын зерттей бастады. Ол Монғолия мен Ирандағы қазақ диаспораларына барған экспедицияларды басқарып, «Монғолия қазақтары» деген жинақты Дүниежүзілік қазақ қауымдастығына басып шығаруға ұсынған бірден-бір адам. Әдебиетшінің шетел қазақтарына деген ерекше ілтипаты пен қамқорлығын Түркиядан арнайы келген түркі жұртына белгілі ғалым Әбдіуақап Қара тілге тиек етті. Оның айтуы бойынша Т. Кәкішевтің адамгершілігі мен кісілігі, адалдығы мен адамдығы бір төбе болса, ұлтын сүйер ұрпақ, саналы шәкірт тәрбиелеудегі жолы өзгеше.

Әбдуақап Қара ғалым жайлы естеліктен сыр шертіп, «Оның «сіз шәкірттеріңізді қалай таңдайсыз?» деген сұрағына, «мен 60-70-ке оқыған тентек балаларды ұнатамын» деп жауап бергендігін жеткізді. «Өйткені, олар өмірдің қиындықтарын көрген, өмірге бейімделген болады. Ғылым зеректілікпен қатар сабырлылықты, төзімділікті де қажет етеді», -деп айтқан екен Тұрсынбек Кәкішев.

Талантты тұлғаның ұстаздығы-шәкірттерінде қалды. Ол кісінің тәрбиелеп өсірген шәкірттерінің біразы – ғалым, ұстаз, алды Алаш ақсақалдары атанып отыр. Әйтсе де, Тұрсынбек Кәкішевтің адамдық тұлғасының орны толмайды! Ал оның «Ізгілік, дархандық, адамдық  асыл қасиеттері − бір кітап» деседі жиналған қауым.

Баспасөз қызметі


 

 

 

 

 

 

 

  

 

Ә

 

 

 

 

 

 

  

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

.